Matki i rodzice w Niemczech

Jak jest uregulowana ochrona macierzyństwa i urlop rodzicielski?

W chwili, gdy ciężarna dowie się o swoim stanie, powinna zawiadomić pracodawcę o swojej ciąży i przewidywanym terminie porodu. Ciężarna może być zobowiązana do niezwłocznego zawiadomienia, jeżeli przemawia za tym usprawiedliwiony interes pracodawcy. Podczas ciąży i w ciągu 4 miesięcy po porodzie obowiązuje ochrona przed wypowiedzeniem. Od chwili wystąpienia o urlop rodzicielski istnieje ochrona przed wypowiedzeniem z gwarancją zatrudnienia.

Ochrona macierzyństwa: Ochrona macierzyństwa obejmująca ogólny zakaz pracy rozpoczyna się 6 tygodni przed przewidywanym porodem i kończy się 8 tygodni po porodzie, a przy porodach mnogich i wczesnych – 12 tygodni po urodzeniu dziecka; przy porodach wczesnych okres 12-tygodniowy ulega wydłużeniu o tę część czasu przysługującego przed porodem, która „przepadła” wskutek wcześniejszego porodu. W okresie 6 tygodni przed porodem przyszłej matce wolno pracować tylko na jej wyraźne życzenie. W okresie ochronnym po porodzie w ogóle nie wolno jej zatrudniać. Kobieta przed i po porodzie nie może być zatrudniana w godzinach nadliczbowych, w nocy między godziną 20 a 6 oraz w niedziele i święta (wyjątki są uregulowane w § 8 ustawy o ochronie macierzyństwa MuSchG). Kobieta, która w pierwszych miesiącach po porodzie według zaświadczenia lekarskiego nie jest w pełni zdolna do pracy, nie może być zatrudniana przy pracach przekraczających jej wydolność.

W ciągu 2017 r. może dojść do zmian ustawowych w ochronie macierzyństwa.

Urlop rodzicielski: Pracownicy mają prawo do urlopu rodzicielskiego aż do ukończenia 3. roku życia dziecka.

Regulacje dot. porodów do dnia 30 czerwca 2015 r.: Oboje rodzice mogą (także równocześnie) skorzystać z urlopu rodzicielskiego przez maksymalnie 3 lata. Przy tym każde z rodziców może podzielić swój cały urlop rodzicielski na dwa okresy. Rozłożenie na większą ilość okresów możliwe jest tylko za zgodą pracodawcy. Za zgodą pracodawcy możliwe jest przeniesienie maksymalnie dwunastu miesięcy na okres między trzecimi urodzinami a ukończeniem ósmego roku życia dziecka. Musisz zażądać od pracodawcy urlopu rodzicielskiego w formie pisemnej najpóźniej na siedem tygodni przez jego rozpoczęciem. Przy zgłaszaniu urlopu rodzice muszą zadeklarować się na kolejne dwa lata od rozpoczęcia urlopu rodzicielskiego. W czasie urlopu rodzicielskiego dopuszczalna jest praca w niepełnym wymiarze czasu pracy do maks. 30 godzin tygodniowo. Czyli przy równoczesnym urlopie rodzicielskim rodzice mogą łącznie pracować przez 60 godzin w tygodniu (30 + 30). Pod pewnymi warunkami rodzicom przysługuje prawo do zmniejszenia czasu pracy w czasie urlopu rodzicielskiego w zakresie od 15 do 30 godzin tygodniowo. Prawo to przysługuje we wszystkich zakładach zatrudniających powyżej 15 osób. Przysługuje prawo do powrotu do poprzedniego czasu pracy po zakończeniu urlopu rodzicielskiego.

Od momentu, w którym zgłoszono urlop rodzicielski, jednak najwcześniej osiem tygodni przed jego rozpoczęciem oraz w trakcie urlopu rodzicielskiego pracodawca nie może wypowiedzieć stosunku pracy. Ochrona przed wypowiedzeniem kończy się wraz z upływem urlopu rodzicielskiego. (por. http://www.bmfsfj.de)

Odmienne regulacje dla porodów od dnia 1 lipca 2015 r.: Matki i ojcowie mogą przenieść 24 zamiast dotychczas dwunastu miesięcy urlopu rodzicielskiego na okres między trzecimi urodzinami a ukończeniem ósmego roku życia dziecka. Nie jest już wymagana zgoda pracodawcy. Każdy rodzic może teraz podzielić swój łączny urlop rodzicielski na trzy okresy. Jednak pracodawca z pilnych przyczyn po stronie zakładu pracy może odrzucić trzeci okres urlopu rodzicielskiego, jeżeli wypada on między trzecimi urodzinami a ukończeniem ósmego roku życia dziecka. Rozłożenie na ponad trzy okresy możliwe jest tylko za zgodą pracodawcy. Termin zgłoszenia urlopu rodzicielskiego na okres między trzecimi urodzinami a ukończeniem ósmego roku życia dziecka wynosi 13 tygodni przed jego rozpoczęciem. Ułatwiono wykonywanie pracy w niepełnym wymiarze godzin podczas urlopu rodzicielskiego. Zgodnie z tym niepełny etat, który ma być wykonywany do ukończenia trzeciego roku życia dziecka może zostać odrzucony przez pracodawcę na piśmie tylko w terminie czterech tygodni z pilnych przyczyn po stronie zakładu pracy. Praca na niepełnym etacie (ustawowe prawo), wnioskowana na okres między trzecimi urodzinami a ukończeniem ósmego roku życia dziecka, może zostać odrzucona przez pracodawcę na piśmie tylko w ciągu ośmiu tygodni z pilnych przyczyn po stronie zakładu pracy. Jeżeli pracodawca nie zareaguje w tych terminach, to zgodę uważa się za udzieloną zgodnie z twoimi życzeniami. Ochrona przed wypowiedzeniem na czas urlopu rodzicielskiego rozpoczyna się od momentu zgłoszenia urlopu rodzicielskiego. Na okres urlopu rodzicielskiego między trzecimi urodzinami a ukończeniem ósmego roku życia dziecka obowiązuje ochrona przed wypowiedzeniem co najmniej na 14 tygodni przed rozpoczęciem urlopu rodzicielskiego. (por. http://www.bmfsfj.de)

Zasiłek porodowy / macierzyński: Kobiety objęte ubezpieczeniem zdrowotnym, które mają prawo do zasiłku chorobowego w razie niezdolności do pracy lub które nie otrzymują wynagrodzenia z powodu sześciotygodniowego okresu ochronnego przed porodem i ośmiotygodniowego okresu ochronnego po porodzie, otrzymują zasiłek macierzyński jako ekwiwalent utraconego wynagrodzenia. Zasiłek macierzyński jest wypłacany w kwocie średniego wynagrodzenia za pracę netto z ostatnich opłaconych 3 miesięcy kalendarzowych przed początkiem okresu ochronnego. Składa się on z zasiłku macierzyńskiego od kasy chorych w kwocie maksymalnej 13 euro za dzień kalendarzowy oraz ewentualnie dodatku do zasiłku od pracodawcy. Pracodawcy płacą dodatek, jeżeli średnie wynagrodzenie netto jest wyższe niż zasiłek z kasy chorych. Pracownice niebędące same członkiem ustawowej kasy chorych (na przykład ubezpieczone prywatnie lub kobiety współubezpieczone w ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym), otrzymują zasiłek macierzyński w jednorazowej maksymalnej wysokości 210 euro na wniosek Federalnego Urzędu Ubezpieczeń (Bundesversicherungsamt - Mutterschaftsgeldstelle).